Kort antwoord: salvia (Nederlands: salie, Salvia officinalis) is een populair keukenkruid uit de mediterraanse tuin, bekend om zijn aromatische, licht bittere bladeren. Salie wordt gebruikt in Italiaanse en Franse gerechten (saltimbocca, gevulde pasta), als thee bij keelontsteking en als tuinplant. Meer over salie op Wikipedia.
Herkomst en botanie
Salvia officinalis is een halfstruik uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied. De plant wordt 30-60 cm hoog, heeft zilvergrijze, viltige bladeren en bloeit in juni-juli met paarsblauwe bloemen. Er zijn honderden salviasoorten; de bekendste keuken-salvia is officinalis.
Culinair gebruik
- Saltimbocca alla romana. Klassiek Italiaans kalfsvlees met salie en prosciutto.
- Boter-salie. Gefruite salieblaadjes in boter, over gevulde pasta (ravioli, tortellini).
- Bourride en salie-soep. Franse vissoep en klassieke Provençaalse salie-soep.
- Vleesmarinade. Bij lamsvlees, konijn en varkensvlees.
- Bonen en peulvruchten. Bij witte bonen om vertering te bevorderen.
Salie als thee en huismiddel
- Keelontsteking. Gorgelen met salie-thee heeft anti-inflammatoire werking.
- Overmatig zweten. Salie-thee kan zweetproductie temperen.
- Menopauze-klachten. Traditioneel gebruikt tegen opvliegers.
- Spijsvertering. Salie-thee na de maaltijd kan spijsvertering ondersteunen.
Raadpleeg bij chronische klachten altijd een huisarts. Meer over kruiden-therapie op Thuisarts.nl.
Salie in de tuin kweken
- Locatie: zonnig, goed doorlatende grond, uit de wind.
- Grond: licht kalkhoudend, niet te vochtig.
- Planten: maart-mei of augustus-september.
- Verzorging: weinig water, snoeien na de bloei om compact te houden.
- Winter: in Nederlandse winter matig winterhard; afdekken met vlies bij vorst.
- Oogsten: vlak voor de bloei zijn de bladeren het meest aromatisch.
Waarschuwingen
- Zwangerschap. Salie in grote hoeveelheden wordt afgeraden tijdens zwangerschap.
- Katten en honden. Salvia officinalis in kleine hoeveelheden is niet giftig, maar salvia divinorum (een aparte psychoactieve variant) wél. Verkeer geen soorten.
- Epilepsie. Hoge doses etherische salie-olie kan aanvallen provoceren.
Salvia varianten om te kennen
- Salvia officinalis. Keukensalie, meest gangbaar.
- Salvia sclarea. Muskaatsalie, gebruikt voor essentiële oliën.
- Salvia elegans. Ananassalie met fruitige geur.
- Salvia divinorum. Psychoactieve Mexicaanse variant — apart van bovenstaande.
- Salvia rosmarinus (oude naam: rozemarijn).
Waar koop je salie?
- Supermarkten (verse takjes of gedroogd) — AH, Jumbo.
- Tuincentra (plant): Intratuin, Gamma, Praxis.
- Kruidenhandelaars voor thee.
- Online: zaden en planten via tuinzaden.eu of bol.com.
Conclusie
Salvia (salie) is een veelzijdig kruid voor keuken, thee en tuin. Kies verse blaadjes voor culinair werk, en overweeg een plant in de tuin voor lange termijn plezier. Let bij inname op zwangerschapswaarschuwingen en verwar geen soorten.
