Gestijld of gestyled: de officiële spelling is "gestyled". Het werkwoord "stylen" is een Engels leenwoord dat volgens de regels van het Groene Boekje wordt vervoegd met behoud van de Engelse stam "style". Het voltooid deelwoord is daarom "gestyled" en niet "gestijld", "gestyld" of "gestyleerd". Je schrijft "ik style", "jij stylet", "hij stylet", "wij stylen" en "ik heb mijn haar gestyled". De stam eindigt in de uitspraak op een d-klank (je hoort "stail-d"), dus volgens de regel van 't kofschip komt er een -d achter en geen -t. De stomme e aan het eind van "style" blijft staan, omdat die bij het Engelse woord hoort. "Gestijld" is een vernederlandsing die je wel ziet, maar die niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal staat.
Waarom is het gestyled en niet gestyld?
De verwarring ontstaat doordat Engelse werkwoorden in het Nederlands een beetje tussen twee systemen in hangen. De Nederlandse Taalunie heeft daar een duidelijke regel voor: je neemt de Engelse stam over zoals die is en plakt daar de Nederlandse uitgangen achter. De stam van "stylen" is "style", inclusief de laatste e. Daar komt in de verleden tijd en in het voltooid deelwoord een -d achter, want de stam eindigt op een stemhebbende klank (de l). Zo krijg je "stylede" en "gestyled".
Zou je de e weglaten en "gestyld" schrijven, dan verander je de stam en dat mag niet. Vergelijk het met andere leenwoorden met een stomme e: "deleten" wordt "gedeletet" (hier met -t omdat de stam in de uitspraak op een t eindigt), "saven" wordt "gesaved" en "timen" wordt "getimed". De regel is dus consequent, ook al ziet het resultaat er soms vreemd uit. De officiële spelling kun je altijd controleren in de Woordenlijst Nederlandse Taal.
Hoe werkt 't kofschip bij Engelse werkwoorden?
't Kofschip (of 't fokschaap, of welke ezelsbrug je ook geleerd hebt) werkt bij Engelse leenwoorden precies zoals bij Nederlandse werkwoorden, met één belangrijke aanvulling: je kijkt naar de klank waarop de stam eindigt in de uitspraak, niet naar de letter op papier. Bij "stylen" hoor je aan het eind van de stam een l-klank. De l staat niet in 't kofschip, dus het wordt -d: gestyled.
Een paar voorbeelden om het patroon te zien:
- stylen: ik stylede, ik heb gestyled
- faxen: ik faxte, ik heb gefaxt (de x-klank zit in 't kofschip)
- racen: ik racete, ik heb geracet (je hoort een s-klank)
- downloaden: ik downloadde, ik heb gedownload (stam eindigt al op d)
- skypen: ik skypete, ik heb geskypet (je hoort een p-klank)
Het Genootschap Onze Taal heeft hier uitgebreide adviezen over op onzetaal.nl, inclusief lijsten met lastige gevallen.
Is gestijld dan helemaal fout?
Volgens de officiële spelling wel. "Gestijld" lijkt op het oog een logische vernederlandsing, omdat je de Engelse "y" vervangt door de Nederlandse "ij" die hetzelfde klinkt. Maar de Taalunie kiest er bij leenwoorden principieel voor om de oorspronkelijke schrijfwijze te bewaren zolang het woord nog als Engels wordt ervaren. Pas als een woord echt ingeburgerd raakt, kan de spelling worden aangepast, zoals bij "cadeau" dat ook als "kado" voorkomt, al is dat laatste nog steeds niet officieel.
Daar komt bij dat "stijl" en "stijlen" in het Nederlands al bestaan met een andere betekenis. "Stijl" is een zelfstandig naamwoord (een bepaalde stijl van schrijven of inrichten) en "stijlen" is daarvan het meervoud. Het werkwoord "stijlen" in de zin van "haar in model brengen" bestaat officieel niet. Wie "gestijld" schrijft, vermengt dus twee woorden. In informele appjes zal niemand erover vallen, maar in een sollicitatiebrief, op een website van een kapsalon of in een officieel document is "gestyled" de enige juiste vorm.
Hoe vervoeg je stylen in alle tijden?
Om het compleet te maken, hier de volledige vervoeging van "stylen". De tegenwoordige tijd is: ik style, jij stylet (of style jij), hij/zij stylet, wij stylen, jullie stylen, zij stylen. Let op de t bij de tweede en derde persoon enkelvoud: stam + t, dus "style" + "t" = "stylet". De verleden tijd is: ik stylede, jij stylede, hij stylede, wij styleden. Het voltooid deelwoord is "gestyled" en de gebiedende wijs is "style".
De vorm "stylet" ziet er ongewoon uit en wordt in de praktijk vaak verkeerd geschreven als "styled" of "stylt". Het is toch echt "stylet", net als "hij deletet" en "zij racet". Een handige check: vervang het werkwoord in je hoofd door een Nederlands werkwoord met een vergelijkbare uitspraak en kijk welke uitgang daar hoort. Op Taaladvies.net, de adviessite van de Taalunie, vind je de regel voor de vervoeging van Engelse werkwoorden stap voor stap uitgelegd.
Welke afgeleide woorden bestaan er van stylen?
Rond "stylen" zijn in het Nederlands een paar afgeleide woorden ontstaan die je ook goed moet spellen. "Styling" is het zelfstandig naamwoord voor het resultaat of het vak: haarstyling, interieurstyling, foodstyling. Deze samenstellingen schrijf je aan elkaar, volgens de gewone Nederlandse regel. Een "stylist" is degene die het doet, met als vrouwelijke vorm "styliste". En een "stylingproduct" of "stylingtool" schrijf je eveneens als één woord.
Verwar "stylen" ook niet met "stileren", dat wel een echt Nederlands werkwoord is. Stileren betekent iets vereenvoudigen tot de hoofdlijnen, bijvoorbeeld in een logo of tekening: een gestileerde boom. Dat is dus iets anders dan een gestylede boom, waarbij je eerder aan een kerstboom met een mooie decoratie denkt. Beide woorden bestaan, maar ze betekenen niet hetzelfde. Meer over leenwoorden en hun inburgering lees je op Wikipedia.
Hoe onthoud je de juiste spelling?
De makkelijkste manier is om het Engelse woord als een blokje te zien dat je niet mag veranderen. "Style" blijft "style", en je plakt er alleen een Nederlands voor- of achtervoegsel aan: ge-style-d. Zodra je de Engelse letters gaat aanpassen (y wordt ij, de e verdwijnt), ga je de fout in. Twijfel je bij een ander Engels werkwoord, pas dan dezelfde truc toe en luister naar de laatste klank van de stam voor de keuze tussen -d en -t.
Nog een geheugensteuntje: "styled" bestaat ook in het Engels, dus de combinatie "gestyled" oogt voor wie Engels kent meteen vertrouwd. Vervang je de y door ij, dan krijg je een woord dat in geen van beide talen voorkomt. Kortom: gestyled is goed, gestijld is fout, en met de regels hierboven kun je elk Engels werkwoord zonder twijfel vervoegen.
